Vị thuốc ngũ vị tử

     

Qủa chín pkhá hoặc sấy thô của cây Ngũ vị bắc (Schisandra chinensis (Turcz.) Baill.) hoặc Ngũ vị Hoa nam (Schisandra sphenanthera ehd. et Wils.) họ Ngũ vị (Schisandraceae).

Bạn đang xem: Vị thuốc ngũ vị tử

*
*
Hình 1: Qủa Ngũ vị tử tươi (trái), thô (phải)

MÔ TẢ CÂY

Dây leo khổng lồ, lâu năm 5-7m, hoàn toàn có thể rộng. Thân cành color xám nâu, có nốt sần sùi, cành non hơi có cạnh. La mọc so le, hình trứng, nhiều năm 5-11cm, rộng lớn 3-7centimet, gốc thuôn khiêm tốn, đầu có mũi nhon, mxay khía răng bé dại, phương diện bên trên nhẵn color lục sẫm, khía cạnh bên dưới gồm lông nđính ở gân phần đông lá non, đầu cuống lá lâu năm 1.5-3cm.

Hoa đối kháng tính, khác gốc, tràng tất cả 6-9 cánh, màu xoàn Trắng, nặng mùi thơm, nhị 5 Qủa mọng, hình cầu, đường kính 5-7mm, lúc chín red color sẫm; hạt 1-2

Mùa hoa: mon 5-7 ; mùa quả: tháng 8-9

*
Hình 3: Cây Trạch tả

PHÂN BỐ

Phân bố

Căn cđọng vào đặc điểm của lá noãn cùng sự thu xếp các phân trái, tức thì từ thời điểm năm 1830 C.L.Blome đang bóc tách 2 chi Schisandra Michx và Kadsura Juss. Từ chúng ta Magnoliaceae thành chúng ta là Schisandraceae. Cả bỏ ra Schisandra Michx cùng Kadsura Juss có tầm khoảng 50 loại, phân bổ chủ yếu sống vùng Đông Á, Nam, cùng Đông Nam Á, một trong những loại bao gồm sinh sống Bắc Mỹ. Tại Việt nam giới, gồm 4 loại, trong các số ấy 2 loài thuộc bỏ ra Schisandra Michx (S. coccinea Michx; S chinensis Baill.) và 2 loại thuộc chi Kadsura Juss. (K longgipedunculata Finet. Et Gagnep.). Qủa của các loại này được sử dụng làm thuốc với tên gọi bình thường là “ ngũ vị tử” giỏi “ngũ vị tử nam”. Riêng loài ngũ vị tử (S chinensis Baill. ) đã được phân phát hiện sinh sống một số trong những vùng núi cao ngay cạnh biên giới China nlỗi Tỉnh Lào Cai (Sapage authority, Bát Xát), Lai Châu (Phong Thổ, Sìn Hồ). loại này còn chạm chán các sinh hoạt China.

Thu hoạch, sơ chế

Thu hoạch vào ngày thu, hái mang quả chín, ptương đối khô hoặc sau thời điểm đồ chín, phơi khô, loại trừ cuộng và tạp chất.

Bàochế:

Ngũ vị tử sống: Loại quăng quật tạp hóa học, giã vụn khi dùng.Thố Ngũ vị tử (chế giấm): Lấy Ngũ vị tử trộn với 1 lượng vừa đủ ginóng, cho vô coóng kín đáo, đồ dùng đến bao gồm color black, kéo ra, phơi giỏi sấy thô, khi sử dụng giã dập. Cứ 100kilogam Ngũ vị tử Bắc gồm color Đen, nhuận do có tinh dầu, khá sáng bóng loáng, giết thịt quả mượt, bám phương diện bên cạnh vỏ quả vào tất cả màu nâu đỏ sáng bóng. Hạt màu đỏ nâu, sáng bóng loáng.Ngũ vị nam: Sau Lúc chế giấm, khía cạnh ngoại trừ gồm color Black nâu, khi thô nhăn nheo, giết mổ trái thường xuyên dính chặt vào phân tử cùng ko nhớt. Hạt tất cả màu nâu, không nhiều sáng loáng.

Bảo quản: Để vị trí khô mát, tránh mốc.

THÀNHPHN HÓA HỌC:

Ngũ vị tử chứa:

Tinc dầu mùi ckhô nóng, trong những số đó yếu tố tinch dầu có 30% sesquiterpene, 20% aldehyd với aceton. Qủa cất 11% acid citric, 7% acid malic với 0.8% acid tartric.Thành phần thiết yếu của Ngũ vị tử là những dẫn chất của dibenzo cycloocten. Hàm lượng của tập thể nhóm lignan này trong hạt ngũ vị tử xấp xỉ của nhóm lignan này trong phân tử ngũ vị tử xấp xỉ từ bỏ 7.2-19.2%, tối đa trong thời điểm tháng 5 và tháng 6 cùng từ 1.3% mang đến 10.3% trong cành.Dibenzo--cyclooctene lignans(schisandrol A/B, schisandrin A/B/C, schisantherin A-E, gomisin, angeloylgomisin, anwulignan, wulignan, epiwulignan, epischisandron)Monoterpenes(borneol, 1,8 cineol, citral, p-cymol, α,ß-pinene)Sesquiterpenes(sesquicarene, (+) α-ylangene, chamigrenal, α- & ß-chamigrene, ß-bisabolene

*
Hình 3: Một số cách làm đại diện

CÔNG DỤNG

​Tác dụng dược lý:

Đối cùng với gan: ngũ vị tử bao gồm công dụng bảo đảm chống độc hại gan, tăng tiết mật. Quả ngũ vị tử chứa những lignan gồm tính năng làm cho sút tổn định thương gan trong các trường hòa hợp viêm gan virut mạn tính. Ngũ vị tử là vị thuốc kháng khuẩn, bảo đảm gan. Ngũ vị tử được dùng làm chữa bệnh viêm gan mạn tính tất cả hoạt độ transaminase máu thanh cao, tổn thương gan, mệt nhọc nhọc, đổ mồ hôi đêm, mất ngủ, ức chế bạo gan, giảm trí nhớ, hồi hộp và tiêu chảy mạn tính. Ngũ vị tử có tính năng hồi phục tác dụng gan cùng làm cho giảm ALT huyết tkhô giòn nhanh trong viêm gan mạn tính, cùng còn kích ưng ý cytochrom P450 làm cho tăng tài năng giải độc cơ thể. Ngũ vị tử có tác dụng tăng tổng hợp protein trong gan và làm tăng vận động những đái thể gan, những tiểu thể này có tác dụng tăng tài năng giải độc cùng tăng chuyển động chức năng ganĐối cùng với tim:Cao từ trái với phân tử ngũ vị tử gồm tính năng trợ tlặng, điều hòa tuần trả ngày tiết.Đối cùng với huyết áp:ngũ vị tử bao gồm chức năng hạ huyết áp, tuy nhiên lúc khung người sút tuần hoàn trả có khả năng điều tiết áp suất máu.Đối với hoạt động hô hấp:ngũ vị tử kích mê thích hô hấp, tiêu đờm, giảm ho.Đối cùng với thần kinh:ngũ vị tử tất cả tính năng giảm đau, an thần, làm dãn mạch nước ngoài biên, tăng tính kích mê thích, bức xạ cùng tăng hoạt động bức xạ tất cả điều kiện.Bên cạnh đó, đối với những tính năng không giống của khung hình, ngũ vị tử chức năng tăng công dụng của tế bào miễn kháng, kháng khuẩn (to gan đối với trực trùng mủ xanh), phòng virut, tăng xúc giác, tăng thị lực, ức chế sự phù hợp thành DNA của tế bào ung tlỗi.

Trong đông y

Tính vị, quy kinh: Toan, hàm ôn. Quy vào kinh truất phế, thận.Công năng, công ty trị: Liễm truất phế chỉ ho, sinh tân chỉ hàn, bổ thận ráng tinh, chỉ tả, an thần. Chủ trị: Ho nhiều ngày với hỏng suyễn, mộng tinh, di tinc, hoạt tinh, tè dầm, niệu tần, tiêu tan kéo dãn dài, tự hãn, đạo hãn, tân dịch hao tổn, háo khát, mạch lỗi, nội sức nóng, tiêu khát, tấn công trống ngực với mất ngủCách sử dụng, liều luợng: Ngày 1.5-6g, phối hợp các bí thuốc.Kiêng kỵ: Đang cảm nóng cao, lên sởi, sốt phát ban.

Trong cuộc sống:

Bài thuốc gồm Ngũ vị tử

Chữa tỳ thận dương lỗi đi tả: Ngũ vị tử 6g ; phá cụ chỉ 12g; nhục đậu khấu, ngô thù du, mỗi vị 4g. Các vị tán nhỏ dại, luyện viên vói đại táo bị cắn và sinh khương thơm. Mỗi lần uống l0g, ngày 1 lần hòa cùng với ít nước muối bột làm cho thang.Chữa suy nhược cơ thể khung hình vì chưng truất phế khí hư: Ngũ vị tử l0g; thục địa, tử uyển, tang bạch so bì, mỗi vị 12g; đảng sâm, hoàng kỳ, từng vị 10g. nhan sắc uống ngày một thang.Chữa suy nhược khung người vì mất máu, thiếu hụt máu: Ngũ vị tử 6g; đảng sâm 16g; huyền sâm, địa hoàng, mỗi vị 12g; thiên môn, mạch môn, từng vị l0g; sâm, phục linc, viễn chí, đương quy, bá tử nhân, toan hãng apple nhân, mỗi vị 8g; mèo cánh 6g. Sắc uống ngày 1 thang.Chữa hen suyễn sinh sống fan già: Ngũ vị tử 6g; mạch môn 16g; sa sâm bắc, ngưu vớ, mỗi vị 12g. Sắc uống ngày một thang.

Xem thêm: 1️⃣【Cách Làm Thịt Heo Xào Nấm Rơm Xào Thịt Lợn, Cách Làm Nấm Rơm Thịt Heo Xào Dầu Hào

Chữa hen phế truất quản: Ngũ vị tử 8g; tế tân, tử uyển, khoản đông hoa, đại táo Apple, từng vị 12g; ma hoàng10g; bán hạ chế 8g; xạ can 6g; gừng sống 4g. Sắc uống ngày một thang.Điều trị hỗ trợ nhồi huyết cơ tyên (kết hợp với cấp cho cứu giúp của y học tập hiện đại): Ngũ vị tử, nhân sâm, mạch môn, từng vị 8g; cam thảo 6g. Sắc uống.Chữa suy tim: Ngũ vị tử 12g; đan sâm, long cốt, mỗi vị 16g; hoàng kỳ, prúc tử chế, mạch môn, đương quy, trạch tả, mã đẩ, từng vị 12g; nhân sâm, hổng hoa, mỗi vị 8g; đào nhân 6g. sắc đẹp uống ngày một thang.Chữa tgọi máu: Ngũ vị tử 10g; đảng sâm 16 g; phục linh, hoàng kỳ, thục địa, bạch thược, đại táo Apple, từng vị 12g; đương quy. viễn chí, mỗi vị 10g; bạch truật 8g; quế chổ chính giữa, cam thảo, è cổ so bì, mỗi vị 6g; gừng 2g. sắc uống ngày 1 thang.Điều trị hỗ trợ tai biển khơi quan trọng não (kết hợp vơi cấp cứu vãn cùa y học hiện nay đại): Ngũ vị tử 8g; mạch môn, long cốt, chủng loại lệ, môi vị 12g; nhân sâm, phụ tử chế, từng vị 8g. sắc đẹp uống ngày một thang.Chữa cngóng khía cạnh, ù tai, mất ngủ, giỏi quên: Ngũ vị tử 8g; toan táo khuyết nhân, hoài sơn, long nhãn, mỗi vị 12g; đương quy 8g. sắc đẹp uống ngày 1 thang.Chữa bế kinh: Ngũ vị tử 40g; bạch thược 120g; cam thảo, hoàng kỳ, a giao, buôn bán hạ chế, phục linc, dương quy, sa sâm, thục địa, từng vị 40g. Tán bé dại, ngày uống 12-20g.

Trong y học hiện tại đại:

Viên canh niên anOP.Califevị Công ty CP Dược phẩm OPC chế biến dưới dạng viên bao phyên ổn theo unique tiêu chuẩn chỉnh GMPhường – WHO. OPhường. Calife Viên Canh Niên Anđược dùng đến thời kỳ chi phí mãn gớm với những triệu bệnh như: bốc hoả, ra những giọt mồ hôi, cchờ khía cạnh, ù tai, bứt rứt không an tâm, mất ngủ, huyết áp không ổn định.

*
Sản phẩm OP.CALIFE Viên canh niên an

NGŨ VỊ TỬ (Fructus Schisandrae)

Đạt tiêu chuẩn chỉnh theo Dược điển đất nước hình chữ S IV.

Mô tả

Ngũ vị Bắc: Qủa hình cầu ko hầu hết hoặc hình cầu dẹt, 2 lần bán kính 5-8milimet. Mặt ngoại trừ màu đỏ, đỏ tía hoặc đỏ thẫm, nhăn nheo, gồm dầu, giết trái mềm. Có trường hợp khía cạnh ko kể red color Black hoặc bao phủ lớp phấn white. Có 1-2 phân tử hình thận, khía cạnh bên cạnh màu xoàn nâu, sáng loáng. Vỏ hạt mỏng manh, giòn. Thịt trái mùi hương nhẹ, vị chua. Sau lúc đập đổ vỡ, phân tử giữ mùi nặng thơm. Vị cay, khá đắng.

Ngũ vị Hoa nam: Qủa kha khá bé dại, mặt quanh đó màu đỏ nâu đến nâu, khô héo, nhăn nheo. Thịt quả thường xuyên dính lâu vào hạt.

*
Hình 4: Qủa Ngũ vị Bắc (a-quả; b-hạt)

Vi phẫu

Ngũ vị bắc: vỏ trái không tính bao gồm một sản phẩm tế bào hình vuông vắn hoặc hình chữ nhật, thành hơi dày, bên phía ngoài bao phủ lớp cutin, rải rác rưởi gồm tế bào dầu. Vỏ trái thân gồm 10 mặt hàng tế bào tế bào mềm hoặc là hơn, thành mỏng cất hạt tinch bột, rải rác rến có những bó mạch ông xã chất, nhỏ. Vỏ quả vào gồm một mặt hàng tế bào hình vuông bé dại. Vỏ hạt có 1 mặt hàng tế bào tế bào cứng xếp xuyên ổn trung ương kéo dài, thành dày, bao gồm những lỗ bé dại rầm rịt cùng những ống. Ngay bên dưới vỏ hạt có 3 mặt hàng tế bào tế bào cứng, có mấy sản phẩm tế bào mô mềm. Phần sống noãn của hạt bao gồm các bó mạch; tất cả một sản phẩm tế bào hình chữ nhật cất tinch dầu màu sắc rubi nâu, dưới nữa là 3-5 hàng tế bào bé dại. Tế bào vỏ trong của hạt nhỏ, thành hơi dày. Tế bào nội nhũ chứa giọt dầu và hạt aleuron.

*
Hình 5: Vi phẫu trái Ngũ vị tử Bắc

Trong đó:A. Hình dạng bao quát (Sketch)B. Mặt cắt vi phẫu (Section illustration)C. Vỏ trái ngoài, tế bào dầu với vỏ quả thân (Exocarp, oil cell và mesocarp)D. Vỏ trái thân, vỏ quả trong, lớp lụa (Mesocarp, endocarp và testa)

1. Vỏ quả ko kể (Exocarp)2. Tế bào dầu (Oil cell)3. Bó mạch (Vascular bundle)4. Vỏ trái giữa (Mesocarp)5. Vỏ quả trong (Endocarp)6. Lớp vỏ lụa (Testa)

6a. Lớp ngoại trừ cùng của phần vỏ lụa (The outermost layer of testa)6b. Lớp phía vào của phần vỏ lụa với các lớp tế bào đá (Inner layers of testa with several layers of stone cells )

7. Lớp tế bào dầu (Oil cell layer)8. Tế bào vỏ vào (Inner epidermal cells of testa)9. Nội nhũ (Endosperm)

Bột

Ngũ vị bắc: Màu tím thẫm, tế bào mô cứng của vỏ hạt gồm hình đa giác hoặc đa giác kéo dãn dài Khi quan sát bên trên bề mặt, đường kính 18-50µm, thành dày cùng với những ống lỗ bé dại, sít nhau; các khoang chứa hóa học dầu màu nâu sẫm vô đánh giá. Tế bào mô cứng của phần trong vỏ hạt tất cả hình nhiều giác, hình trụ hoặc những hình dạng không phần đông, 2 lần bán kính cho tới 83µm, thành hơi dày cùng với lỗ to. Tế bào vỏ hình đa giác Khi quan sát bên trên bề mặt, thành tế bào phía kế bên lồi lên chế tác thành lớp tế bào dạng chuỗi hạt, lấp lớp cutin, gồm vân sọc kẻ. Trong vỏ trái rải rác rến tất cả tế bào dầu. Tế bào vỏ trái giữa nhăn uống nheo, cất chất gray clolor vô đánh giá với phân tử tinch bột. Đám tế bào nội nhũ đựng giọt dầu với hạt aleuron.

*
Hình 6: Vi phẫu bột quả Ngũ vị tử Bắc (bên dưới kính hiển vi quang đãng học)

Trong đó:1. Các tế bào đá phía kế bên vỏ lụa quan sát tự bề mặt(Stone cells of outer layer of testa in surface view)2. Các tế bào đá phía kế bên vỏ lụa và những tế bào đá quan tiền cạnh bên được dưới vi phẫu bên trong (Stone cells of outer layer of testa và stone cells of inner layer in longitudinal section view)3. Các lớp tế bào đá phía vào vỏ lụa (Inner layer of stone cells of testa)4. Tế bào vỏ quả ngoại trừ (Epidermal cells of exocarp)5. Tế bào vỏ trái thân (Mesocarp cells)6. Lớp tế bào dầu cùng tế bào nội nhũ (Oil cell layer and endosperm cells)

Định tínhThể hiện phnghiền test định tính quả Ngũ vị tử.Chất tách được vào dược liệuKhông được dưới 19.0% tính theo thuốc thô kiệt.

Xem thêm: Chế Độ Ăn Dặm Cho Bé 9 Tháng Tuổi Biết Làm Những Gì, Phát Triển Ra Sao?

Tro toàn phầnKhông thừa 5%Độ ẩmKhông quá 13%Tạp chấtKhông thừa 1%Tỉ lệ vụn nátQủa gồm 2 lần bán kính bên dưới 0.5cm: Không vượt 5%.


Chuyên mục: Ẩm thực